Yaklaşık 30 kilo zeytinden yalnızca 1 kilo yağ. Bahçede değil dağda yetişen, kimsenin budamadığı, aşılamadığı, gübrelemediği ağaçlar. Kazdağları'nda yaşayanların "deli zeytin" dediği delice, bu yüzden zeytinyağı dünyasının en nadir ürünlerinden biri. Bu yazıda delice zeytinyağının ne olduğunu, neden bu kadar az üretildiğini ve nasıl tüketildiğini anlatıyoruz.
Delice (yabani zeytin) nedir?
Delice, halk arasında yabani zeytin ya da deli zeytin olarak bilinen, zeytin ağacının (Olea europaea) aşılanmamış halidir. Bugün sofralarımızdaki zeytinlerin neredeyse tamamı, delice gövdesine verimli çeşitlerin aşılanmasıyla elde edilir. Aşılanmayan delice ise doğada kendi haline yetişir; meyvesi küçük, çekirdeği iri ve yağ oranı düşüktür.
Bizim delicemiz Kazdağları'nın Bayramiç yöresinde tamamen doğada yetişir. Zeytinler yöre halkı tarafından tek tek toplanır ve aşılı zeytinlerle karıştırılmadan, ayrı olarak sıkılır.
Neden bu kadar nadir ve değerli?
- Çok düşük verim: Aşılı zeytinde 5-6 kilo zeytinden 1 kilo yağ alınabilirken, delicede bu oran yaklaşık 20-35 kiloya çıkar.
- Zahmetli hasat: Ağaçlar düzenli bahçelerde değil, dağ yamaçlarında ve makilik alanlarda dağınık halde yetişir. Toplama tamamen el emeğidir.
- Ayrı üretim: Küçük partiler halinde toplanan zeytin, aşılı zeytinle karıştırılmadan ayrıca işlenir; bu da üretimi hem küçük hem maliyetli yapar.
- Doğal yetişme: Ağaca budama, sulama ya da gübreleme yapılmaz; ürün tamamen doğanın verdiği kadardır.
Rakamlarla delice
Ürünümüzün asit oranı %0,4-0,5 aralığındadır; natürel sızma sınıfı için yasal üst sınır %0,8'dir. Yağ, ışıktan korunması için 250 ml cam şişede sunulur.
Delice ile aşılı zeytinden elde edilen yağ arasındaki fark
| Özellik |
Delice zeytinyağı |
Aşılı zeytinden zeytinyağı |
| Ağaç |
Aşılanmamış, doğada yetişen |
Aşılanmış, bahçede yetiştirilen |
| Meyve |
Küçük, çekirdeği iri |
Daha iri, etli |
| Verim |
Yaklaşık 20-35 kg zeytinden 1 kg yağ |
Genellikle 4-7 kg zeytinden 1 kg yağ |
| Bakım |
Budama, sulama, gübre yok |
Düzenli bahçe bakımı |
| Kullanım |
İçimlik, çiğ ve sade |
Çiğ tüketim ve pişirme |
| Ambalaj |
Küçük hacim (250 ml) |
750 ml'den 15 L tenekeye kadar |
Verim oranları çeşide, yıla ve hasat zamanına göre değişir.
Tadı nasıl?
Kör tadım notlarımıza göre delice zeytinyağımız meyvemsi ve dengeli bir karaktere sahip. Aroma yoğunluğu, acılık ve yakıcılık 5 üzerinden 3 puanda buluşuyor: doğada yetişen meyvenin kendine özgü otsu aroması hissediliyor ama bastırmıyor; damakta hafif-orta bir acılık, boğazda zorlamayan bir yakıcılık bırakıyor.
Yakıcılık bir kusur değil
Boğazda hissedilen hafif yakıcılık, zeytinyağındaki polifenollerin doğal işaretidir. Erken hasat zeytinyağı yazımızda bu konuyu ayrıntılı anlattık.
Delice zeytinyağı nasıl tüketilir?
- Sabahları bir kaşık, sade: Delice yağının en yaygın kullanım şekli içimlik tüketimdir.
- Kahvaltı sofrasında: Ekmek banmak, peynir ya da domatesin üzerine gezdirmek için.
- Pişirmeden, son dokunuş olarak: Çorbanın, mercimeğin ya da humusun üzerine servis anında birkaç damla.
- Kızartma ve pişirmede kullanmayın: Bu kadar emekle üretilen bir yağın aroması ısıda kaybolur; pişirme için olgun hasat yağları tercih edin.
Kimler için uygun?
Zeytinyağını içimlik olarak tüketenler, doğadan gelen nadir ürünleri arayanlar ve farklı zeytinyağı karakterlerini tatmayı sevenler için. Küçük şişesi ve hikâyesiyle, zeytinyağını seven birine verilebilecek en özel hediyelerden biri de sayılabilir.
Deliceyle birlikte keşfedin
Delice Zeytinyağı 250 ml (Yabani Zeytin)
Bayramiç'te doğada yetişen deli zeytinden, ayrı sıkılmış nadir yağ; %0,4-0,5 asit.
Ürünü İncele →
Premium İlk Gün Hasat Zeytinyağı 750 ml
Hasadın ilk gününün zeytinlerinden; yoğun aroma, çiğ tüketim için.
Ürünü İncele →
İdalina Lezzet Sofrası Hediye Seti
Zeytinyağını sevenlere Kazdağları'ndan özenle hazırlanmış bir hediye.
Ürünü İncele →
İlk siparişinize ekstra %10
İlk alışverişinizde sepette WELCOME10 kodunu kullanın; indirimli ürünlerde de geçerli ekstra %10 kazanın.
Sıkça sorulan sorular
Delice zeytinyağı ile natürel sızma zeytinyağı farklı şeyler mi?
Natürel sızma bir kalite sınıfıdır, delice ise zeytinin türünü anlatır. Delice zeytinden elde edilen yağ, asitliği ve duyusal özellikleri uygunsa natürel sızma sınıfındadır. Bizim delicemizin asitliği %0,4-0,5'tir.
Delice zeytinyağı neden bu kadar pahalı?
Aşılı zeytinden 4-7 kiloda alınan 1 kilo yağ için delicede yaklaşık 20-35 kilo zeytin gerekir. Üstelik ağaçlar dağda dağınık yetiştiği için toplama tamamen el emeğidir.
Delice zeytinyağı yemeklerde kullanılır mı?
Kullanılabilir ama önermiyoruz. Aromasının keyfi çiğ ve sade tüketimde çıkar; pişirmede bu fark kaybolur.
Delice zeytini nerede yetişir?
Akdeniz ve Ege'nin pek çok bölgesinde doğal olarak bulunur. Bizim delicemiz Kazdağları'nın Bayramiç yöresinden toplanır.
Delice zeytinyağı nasıl saklanır?
Işık almayan, serin (ideal olarak 14-20 °C) bir dolapta, kapağı sıkıca kapalı olarak. Açtıktan sonra birkaç ay içinde tüketmenizi öneririz.