Zeytin hasadı, bir yıllık emeğin birkaç haftaya sığdığı dönemdir. Hasadın ne zaman ve nasıl yapıldığı, şişedeki yağın asidini, aromasını ve raf ömrünü doğrudan belirler. Bu yazıda zeytin hasadının zamanlamasını, toplama yöntemlerini ve dalından tenekeye kadar geçen süreci Bayramiç'teki bahçelerimizden örneklerle anlatıyoruz.
Zeytin hasadı ne zaman yapılır?
Türkiye'de zeytin hasadı genel olarak Ekim ile Ocak arasında yapılır. Kesin tarihi bölge, rakım, zeytin çeşidi ve o yılın hava koşulları belirler. Ege kıyısında hasat biraz daha erken başlarken yüksek rakımlı ve serin bölgelerde zeytin daha geç olgunlaşır.
Hasadın zamanını belirleyen asıl şey üreticinin hangi yağı yapmak istediğidir. Yeşil zeytinden aromatik ve polifenolü yüksek bir yağ hedefleniyorsa hasat erken başlar. Daha yumuşak, bol yağlı bir sonuç isteniyorsa zeytinin olgunlaşması beklenir.
| Zeytinin rengi |
Dönem |
Sonuç |
| Tamamen yeşil |
Ekim ortası |
İlk gün hasat: az yağ, yoğun aroma |
| Yeşilden mora dönerken |
Ekim sonu – Kasım |
Erken hasat: dengeli acılık ve yakıcılık |
| Mor – siyah |
Aralık – Ocak |
Olgun hasat: yumuşak, bol yağlı |
Zeytin hasadı nasıl yapılır?
Zeytin toplamanın birkaç yolu vardır ve her birinin yağın kalitesine etkisi farklıdır.
1. Elle toplama
Zeytinler tek tek ya da tarak benzeri el aletleriyle dallardan sıyrılarak toplanır. En nazik yöntemdir ama çok zahmetli ve yavaştır. Sert ve tam olgunlaşmamış yeşil zeytinde elle toplama oldukça zorlaşır.
2. Mekanik (titreşimli) toplama
Dallara ya da gövdeye bağlanan makineler ağacı titreştirir, zeytinler altına serilen örtülere düşer. Doğru kullanıldığında meyveyi zedelemeden hızlı bir hasat sağlar. Olgunlaşmamış zeytin dalına sıkı tutunduğu için erken hasatta genellikle bu yöntem kullanılır.
3. Sırıkla silkme
Uzun sopalarla dallara vurularak yapılan geleneksel yöntemdir. Hızlıdır ama hem ağaca hem de meyveye zarar verebilir. Zedelenen zeytin kısa sürede oksitlenir ve yağın asidini yükseltir.
4. Yerden toplama
Kendiliğinden dökülen zeytinin yerden toplanmasıdır. Bu zeytinler çoğu zaman aşırı olgun, ezik ya da toprakla temas etmiş olur. Yüksek asitli ve kusurlu yağın en yaygın kaynağıdır; natürel sızma kalitesi için uygun değildir.
Asıl kritik nokta: bekleme süresi
Zeytin dalından koptuğu andan itibaren bozulmaya başlar. Çuvallarda ya da kasalarda günlerce bekleyen zeytin ısınır, mayalanır ve asit yükselir. Kaliteli yağın sırrı, zeytinin aynı gün sıkıma girmesidir.
Dalından tenekeye: hasat sonrası süreç
- Toplama: Zeytin örtülere ya da delikli kasalara alınır; çuval kullanılmaz çünkü hava almayan zeytin ısınır.
- Taşıma: Aynı gün içinde fabrikaya götürülür.
- Yaprak ayıklama ve yıkama: Dal, yaprak ve toz temizlenir.
- Kırma ve malaksasyon: Zeytin çekirdeğiyle birlikte ezilir, hamur yavaşça yoğrulur. Soğuk sıkım için bu aşamada sıcaklık 27°C'nin altında tutulur.
- Ayrıştırma: Santrifüjle yağ, su ve posadan ayrılır.
- Dinlendirme ve dolum: Yağ paslanmaz tanklarda dinlenir, ışık geçirmeyen ambalaja doldurulur.
Bayramiç'te hasat nasıl geçiyor?
İdalina bahçeleri Kaz Dağları'nın kuzeybatı yamaçlarında, Bayramiç'tedir. Bölgenin serin rüzgârları ve bol oksijenli havası zeytinin yavaş olgunlaşmasını sağlar. Zeytin çeşidimiz Edremit'tir. Hasada sezonun ilk günlerinde yeşil zeytinle başlıyor, mekanik toplama yapıyor ve zeytini bekletmeden aynı gün soğuk sıkıma alıyoruz. Bunun ölçülebilir sonucu düşük asit oranıdır: premium ilk gün hasadımızda asit %0,3-0,4 aralığındadır.
Hasat sonrası her parti için asit ve duyusal analiz yapılır. Analiz sonuçlarını ve sertifikalarımızı Sertifikalarımız ve Ödüllerimiz sayfasında görebilirsiniz.
İlk siparişinize ekstra %10
İlk alışverişinizde sepette WELCOME10 kodunu kullanın; indirimli ürünlerde de geçerli ekstra %10 kazanın.
Bu sezonun hasadından
Premium İlk Gün Hasat Zeytinyağı 750 ml
Sezonun ilk gününün zeytinlerinden; yoğun aroma, belirgin yakıcılık.
Ürünü İncele →
Erken Hasat Soğuk Sıkım Zeytinyağı 5 L
%0,5-0,6 asit; mekanik hasat, aynı gün soğuk sıkım.
Ürünü İncele →
Olgun Hasat Soğuk Sıkım Zeytinyağı 5 L
%0,3-0,5 asit; yumuşak içim, mutfağın her işine.
Ürünü İncele →
Sıkça sorulan sorular
Zeytin hasadı hangi ayda yapılır?
Türkiye'de zeytin hasadı genellikle Ekim ile Ocak arasında yapılır. Erken hasat Ekim-Kasım, olgun hasat Aralık-Ocak aylarına denk gelir.
Zeytin toplandıktan sonra ne kadar bekleyebilir?
Kaliteli yağ için zeytin aynı gün, en geç 24 saat içinde sıkılmalıdır. Bekleyen zeytin ısınır ve yağın asidi yükselir.
Yerden toplanan zeytinden natürel sızma yağ olur mu?
Genellikle olmaz. Yere düşen zeytin aşırı olgun ve zedeli olduğu için asidi yüksek, tadı kusurlu yağ verir.
Mekanik hasat yağın kalitesini düşürür mü?
Doğru yapıldığında hayır. Titreşimli makineler meyveyi zedelemeden toplar ve hasadı hızlandırarak zeytinin beklemeden sıkılmasını sağlar.
1 litre zeytinyağı için kaç kilo zeytin gerekir?
Çeşide ve olgunluğa göre değişir. Olgun zeytinde 4-6 kilo yeterli olurken erken hasat yeşil zeytinde 7-9 kilo ve üzeri gerekebilir.